Asbestdaken op schuren en stallen in het Overijsselse buitengebied

Op de erven in Salland, Twenterand en het Vechtdal liggen nog heel wat golfplatendaken uit de jaren zestig, zeventig en tachtig. Op een varkensschuur, op een werktuigenberging, op een kapschuur achter het huis. Dit gaat over die daken: hoe je ze herkent, wat er wel en niet verplicht is, en hoe zo'n vervanging in de praktijk verloopt.

5 minuten lezen

Waaraan je een asbesthoudende golfplaat herkent

De klassieke plaat is grijs, heeft vijf of acht golven en een lengte die precies op de gordingafstand past. Nokvorsten, kantpannen en de doorvoeren rond een luchtkoker zijn vaak van hetzelfde materiaal. Doorzichtige lichtplaten ertussen zijn dat meestal niet.

Een verweerd dak herken je aan de doffe, uitgebeten bovenlaag waar de vezelstructuur door de cement heen komt. Mos en algen houden vocht vast en versnellen dat proces. Ligt er in de dakgoot een laagje grijs slib met vezelig materiaal, dan is de plaat aan het afgeven.

Op het oog kun je een vermoeden hebben, meer niet. Platen van na 1994 zijn vezelcement zonder asbest en lijken er sprekend op. In het merk of het stempel aan de onderkant staat soms een code of het woord asbestvrij met een productiedatum. Ontbreekt dat, dan blijft het een monster in het laboratorium.

Er is geen einddatum, en toch loopt de tijd

Het landelijke verbod op asbestdaken dat een aantal jaren geleden op tafel lag, is in de Eerste Kamer gesneuveld. Er staat dus geen jaartal in de wet waarop je dak eraf moet. Dat is het eerste dat mensen willen weten en het antwoord luidt eerlijk: verplicht is het op dit moment niet.

In de praktijk knelt het op drie andere plekken. Verzekeraars sluiten schade aan en door asbestdaken in toenemende mate uit, of ze vergoeden bij brand niet de opruimkosten van de vezels over het erf. Bij verkoop van een erf komt het altijd terug in de onderhandeling. En zodra een plaat scheurt of losraait door storm, ben je als eigenaar verantwoordelijk voor de verspreiding.

Voor subsidies en leningen geldt dat de regelingen van gemeenten en provincies door de jaren heen zijn veranderd en soms tijdelijk gesloten zijn. Vraag de actuele stand na bij je gemeente en bij de provincie voordat je opdracht geeft, en reken er in je begroting niet op tot je het zwart op wit hebt.

Een dak buiten gedraagt zich anders dan een plaat binnen

Bij een dak op een erf gaat het niet alleen om de plaat, maar ook om de grond eronder. Jarenlange verwering betekent dat er vezels met het regenwater langs de druiplijn de bodem in zijn gegaan. Bij een verweerd dak zonder dakgoot laat een saneerder daarom soms de strook grond onder de druiplijn onderzoeken.

Weer is de tweede factor. Platen breken makkelijker bij vorst en een dak waar het hard waait is geen plek om aan te rommelen. Werk wordt daarom in een rustige periode gepland en bij harde wind stilgelegd, precies zoals bij elk ander dakwerk, alleen met minder speelruimte.

Hoe de vervanging in de praktijk loopt

Eerst een inventarisatie van het hele dak, inclusief nok, doorvoeren en eventueel de wandbeplating, want die valt vaak in dezelfde partij. Daarna de sloopmelding, minimaal vier weken voor de start, met het rapport erbij.

Op de dag zelf wordt het erf ingericht: rijplaten, een verreiker of een kraan met een platform, folie op de grond onder de werkzone en een afgezette strook waar niemand mag lopen. De platen worden zo veel mogelijk heel afgenomen en direct verpakt in dubbel folie of in een big bag, waarna ze afgedekt naar een erkende verwerker gaan.

Na afloop volgt een visuele eindcontrole van de werkzone en krijg je de stortbon met de afgevoerde hoeveelheid. Pas daarna komt de nieuwe dakbedekking erop. Een dak van vierhonderd vierkante meter is met goed weer en voldoende ruimte op het erf meestal in twee tot drie dagen gesaneerd.

Zonnepanelen pas als het dak nieuw is

Veel eigenaren willen panelen op de schuur. Doe dat nooit op asbestplaten. Je schroeft dan door het materiaal heen, je maakt boorstof, en over vijftien jaar moet alles er alsnog af inclusief de installatie die erop staat.

De volgorde is dus: saneren, nieuwe platen of staalplaat met voldoende draagkracht, en dan pas de panelen. In Raalte ligt op 58 procent van de woningen zonnestroom en in Haaksbergen op 52 procent, dus de animo is er ruimschoots. Laat wel de spantconstructie beoordelen, want een oude schuur is ontworpen op een lichte golfplaat en niet op een paneel met ballast.

Wat het ongeveer kost

Voor het saneren van een schuurdak wordt in dit vak doorgaans tussen de 10 en 18 euro per vierkante meter exclusief btw gerekend, inclusief verpakken, afvoeren en storten. Kleine daken zitten aan de bovenkant van die range omdat het aanrijden, inrichten en afzetten hetzelfde werk blijft.

Vaste opslagposten zijn de inventarisatie en de opstelplaats. Ligt het dak tegen een woning aan of staat het vol met opgeslagen materiaal, dan loopt het op. Een leeg erf met ruimte rondom de schuur is de goedkoopste situatie die er is, en dat is precies de reden om vooraf op te ruimen.

Wat schuur slopen kost

De bandbreedte voor deze dienst, exclusief btw, afgezet tegen de duurste dienst in dezelfde eenheid.