Asbest in huis: waar het zit, hoe je het herkent en wat er dan moet gebeuren

Asbest binnen in een woning is zelden zichtbaar en bijna nooit gevaarlijk zolang je er niet aan zit. Het probleem ontstaat op het moment dat er geboord, gezaagd of gesloopt wordt. Dit artikel gaat over de binnenkant van het huis: de vloer, de schacht, het kanaal en de kast bij de cv. Daken op erven en schuren zijn een ander verhaal met andere regels.

5 minuten lezen

Het bouwjaar is de eerste zeef

Sinds 1994 mag asbest in Nederland niet meer worden toegepast. Woningen van na dat jaar zijn in de regel schoon, met als kanttekening dat er in de jaren daarna nog met restvoorraden is gewerkt en dat een latere verbouwing oud materiaal kan hebben teruggebracht.

Zit je in een woning van voor 1994, ga er dan van uit dat er iets kan zitten tot het tegendeel is aangetoond. Dat is geen paniekverhaal maar een werkhouding. Het scheelt je de situatie waarin een gipsplaat al doormidden ligt voordat iemand zich afvraagt wat het eigenlijk was.

De plekken waar het in een woning meestal zit

Standleidingen en rioolschachten in portiekflats en galerijflats, vaak als grijze buis of als beplating rond de schacht. De kast waar de cv-ketel in hangt of hing, met een brandwerende plaat aan de achterwand. Rookkanalen en de doorvoer door het dak.

Verder vinyl vloerbedekking met een grijsbruine viltachtige onderlaag, en de zwarte lijmresten daaronder. Harde vloertegels van twintig bij twintig centimeter uit de jaren zestig en zeventig. Plafondplaten in bijkeukens en garages. Vensterbankplaten en gevelvullingen onder een raam, vooral in seriematige bouw.

In corporatiebezit is er meestal al iets bekend. Enschede heeft 39 procent corporatiewoningen en Steenwijk 37 procent, en die eigenaren houden een asbestinventarisatie per complex bij. Bel dus eerst de verhuurder voordat je zelf een laboratorium zoekt, want de kans is groot dat het rapport er al ligt.

Herkennen kan, zeker weten niet

Aan hechtgebonden materiaal zit de vezel vast in cement of in lijm. Dat zijn de harde platen en de buizen. Niet hechtgebonden materiaal is zacht en pluizig, zoals koord, isolatie rond leidingen en de viltlaag onder vloerzeil, en dat geeft veel makkelijker vezels af.

Op het oog een uitspraak doen is gokken. Twee platen die er identiek uitzien kunnen de een met en de ander zonder asbest zijn gemaakt. Zekerheid komt alleen uit een laboratorium, en een monster laten analyseren kost meestal onder de honderd euro exclusief btw.

Neem zo'n monster niet zelf met een boormachine. Als je het toch doet, maak het materiaal dan nat, breek een klein stukje af in plaats van te boren, doe het in een dubbele zak en plak de breukrand af. Beter is het om de monstername over te laten aan het bureau dat ook de inventarisatie doet.

Wat er moet gebeuren als het asbest blijkt te zijn

Een gecertificeerd bureau maakt een inventarisatierapport en deelt het werk in een risicoklasse in. Dat rapport gaat het landelijke asbestvolgsysteem in en hoort bij de sloopmelding, die minimaal vier weken voor de startdatum via het Omgevingsloket wordt ingediend.

Het weghalen zelf doet een gecertificeerd saneringsbedrijf. Afhankelijk van de klasse werken ze in een afgeschermde ruimte met onderdruk, in beschermende kleding, en gaat het materiaal dubbel verpakt naar een erkende verwerker. Daarna volgt een eindbeoordeling door een onafhankelijk laboratorium en pas met die vrijgave mag de ruimte weer in gebruik.

Bewaar het vrijgavebewijs en de stortbon. Bij verkoop van de woning, bij een verzekeringskwestie of bij de volgende verbouwing is dat het enige papier waarmee je kunt aantonen dat het netjes is gegaan.

Wat je zelf mag en wanneer dat verstandig is

De regels laten een particulier toe om beperkte hoeveelheden zelf weg te halen. Het gaat om geschroefde hechtgebonden platen en om vloertegels of niet gelijmde vloerbedekking, tot 35 vierkante meter per perceel, na een sloopmelding. Voor een huurder geldt die ruimte niet zonder de verhuurder erbij.

Verstandig is het zelden. Gaat er iets stuk tijdens het losdraaien, dan heb je een besmette ruimte en kost het opruimen een veelvoud van wat een saneerder had gerekend. Bovendien krijg je zonder erkend bedrijf geen vrijgaverapport, en dat mis je precies op het moment dat je het nodig hebt.

Kosten en doorlooptijd in grove lijnen

Een inventarisatie van een woning kost meestal 350 tot 700 euro exclusief btw. Een kleine binnensanering, bijvoorbeeld een leidingkoker of een vloer in één ruimte, ligt vaak tussen de 800 en 2.500 euro exclusief btw, inclusief afvoer en eindmeting.

Aan doorlooptijd ben je van monster tot vrijgave al snel vijf tot zes weken kwijt, en dat komt vrijwel helemaal door de meldingstermijn van vier weken. Plan die weken aan het begin van het project in. Wie de sanering pas regelt als de sloop al bezig is, legt de rest van de verbouwing stil.

Wat asbest verwijderen kost

De bandbreedte voor deze dienst, exclusief btw, afgezet tegen de duurste dienst in dezelfde eenheid.